„Crash” – wystawa

To opowieść o emocjonalności „level hard” – o konieczności podkręcania potencjometrów, braku subtelności i przesadzie doświadczenia, by w ogóle móc coś naprawdę poczuć.

CRASH to wystawa o emocjach doprowadzonych do granic intensywności – o przesterze jako dominującym stanie współczesności. Nawiązując do kultowego filmu Davida Cronenberga projekt bada świat, w którym nadmiar bodźców prowadzi nie do głębszego odczuwania, lecz do znieczulenia. W efekcie, aby poczuć potrzeba bardziej, mocniej, głębiej. Żeby coś w nas drgnęło – trzeba przegiąć.

Literacki pierwowzór Ballarda i film Cronenberga z 1996 r. tworzą fundamenty tego imaginarium. Crash opowiada o świecie, w którym emocjonalny układ człowieka jest tak spłaszczony i obojętny, że dopiero katastrofa – wypadek, deformacja, zderzenie – potrafi coś w nim odprasować. Technologia staje się partnerem w poszukiwaniu intensywności, a trauma i pożądanie łączą się w jedna, dziwnie metaliczna, niepokojącą energię. Cronenberg przełożył to na obraz w sposób bezlitosny: dopiero kontakt z twardą materią, z karoserią, z pęknięciem i odkształceniem – rodzi uczucie realności.

Dziś nie potrzebujemy spektakularnych katastrof – żyjemy w ciągłym stanie mikrozderzeń: informacyjnych, emocjonalnych i sensorycznych. Intensywność stała się walutą, a przester – normą funkcjonowania.

Inspiracje filozoficzne (m.in. Georges Bataille, Paul Virilio, Mark Fisher) wskazują, że nadmiar energii i przyspieszenie wymagają ujścia, emocjonalnej higieny. W społeczeństwie zmęczenia, przemocy „pozytywności” (Byung-Chul Han) oraz płynnej nowoczesności (Zygmunt Bauman) emocje zostają spłaszczone, a intensywność musi być sztucznie generowana. Jednocześnie kapitalizm emocjonalny (Eva Illouz) przekształca uczucia w zasób i narzędzie produkcji.
W tym kontekście przester staje się także narzędziem politycznym – społeczeństwo przeciążone emocjonalnie reaguje szybciej i bardziej impulsywnie, co sprzyja jego sterowaniu. Technologie i algorytmy dodatkowo wzmacniają ten stan, projektując rzeczywistość jako nieustanny „crash test” percepcji.

Wystawa CRASH staje się przestrzenią nie tyle reprezentacji, ile testu. Prace artystów – Kacpra Bieli, Martyny Jastrzębskiej, Andrzeja Karmasza, Grzegorza Kumorka, Irminy Rusickiej i Kaspra Lecnima oraz Aleksandry Went – badają momenty napięcia, kolizji, deformacji i pęknięcia: od transformacji ciała, przez przeciążenie materii, po presje społeczne i polityczne.

Struktura wystawy opiera się na trzech wymiarach:
pre-crash – narastające napięcie i przeciążenie,
impact – moment zderzenia, intensywności i przesteru,
post-crash / overdrive – nowa, zdeformowana, ale żywa percepcja.

CRASH proponuje alternatywę wobec kultury łagodności i miękkich narracji. W świecie, który tłumi doświadczenie, autentyczność pojawia się dopiero w przekroczeniu – w pęknięciu, nadmiarze i hałasie. Crash nie jest tu końcem, lecz metodą odzyskiwania czucia.

To opowieść o emocjonalności „level hard” – o konieczności podkręcania potencjometrów, braku subtelności i przesadzie doświadczenia, by w ogóle móc coś naprawdę poczuć.

Kacper Biela

Artysta wizualny, urodzony w 2000 roku w Szczecinie. Ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku na wydziale malarstwa w pracowni prof. Piotra Józefowicza i prof. ASP dr hab. Marcina Zawickiego. Jego główną dziedziną twórczą jest malarstwo, ale zajmuje się szeroko rozumianymi sztukami wizualnymi: grafika warsztatowa i komputerowa, tworzenie instalacji, film. Prace Kacpra można było oglądać na wielu wystawach zbiorowych oraz indywidualnych takich jak: Przeglądy prac studenckich ART’EM ALL i PROLOG, SELF CONTROL w przestrzeni wystawienniczej Food Hall Montownia w Gdańsku, SZTUKA NUMERYCZNA 23’ w galerii WL4 – Mleczny Piotr w Gdańsku, ETAP ROZPADU w galerii AOKZ w Łodzi, PRZESTRZEŃ WSPÓLNA w szczecińskim inkubatorze kultury czy TANATOS w galerii Żak w Gdańsku. Jego twórczość była publikowana w przeglądzie artystycznym magazynu „Art Monitor” oraz „Prestiż” magazyn trójmiejski. W swoich pracach podejmuje temat szeroko pojętej dezintegracji – rozpadu. Bazując na filozofii i obserwacji kultury, buduje swoją narrację wokół rozstrzyganego problemu.

Martyna Jastrzębska

Urodzona w 1987 roku w Kielcach, artystka wizualna, wykładowczyni Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Mieszka i pracuje w Gdyni i Warszawie. Pracuje głównie z instalacją i obiektem. W jej działaniach przeplatają się wątki zmiany, odradzania się, reinterpretacji znaczenia śladu, dekonstrukcji mitu i symbolu – najczęściej w kontekście post-feministycznym. Artystkę interesuje nowe definiowanie troski i wrażliwości. Jej prace prezentowane były m.in. w: Gdańskiej Galerii Miejskiej, Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie, Galerii Miejskiej Arsenał w Poznaniu, ZONA w Szczecinie, galerii Arsenał w Białymstoku, galerii Wozownia w Toruniu, Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu, NOMUS w Gdańsku, Galerii Bardzo Białej w Warszawie, galerii Złącze w Poznaniu, jak również m.in. na: Together Forever, Zukunftsvisionen w Görlitz, 14.Festiwal Open City, Lublin, Interphoto Festival, Białystok, Poznań Art Week, Warsaw Gallery Weekend, Biennale Sztuki Młodych Rybie Oko, Ostrale Biennale, Drezno, Festiwal Narracje Gdańsk. Rezydentka NES Artist Residency Iceland (2017), Centrum Rzeźby Polskiej (2023), JOYA AiR arte + ecologia (2024). Laureatka m.in.: Głównej Nagrody na IV Gdańskim Biennale Sztuki (2016), Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2018), Nagrody Miasta Gdańska dla Młodych Twórców Kultury za rok 2019; nominowana w kategorii „Odkrycie Roku 2019 w Kulturze” nagrody Pomorskie Sztormy (2020). Stypendystka Instytutu Adama Mickiewicza, nominowana przez Muzeum Narodowe w Gdańsku w międzynarodowym projekcie Baltic Horizons (2022-23). W 2022 roku otrzymała trzyletnie Stypendium Ministra dla Wybitnych Młodych Naukowców w dziedzinie sztuk pięknych i konserwacji dzieł sztuki. W 2025 roku otrzymała wyróżnienie honorowe VIII edycji Nagrody Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven. Prace Martyny Jastrzębskiej znajdują się w kolekcjach prywatnych, Kolekcji na Nowe 100-lecie Banku Polskiego PKO, kolekcji sztuki współczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku.

Andrzej Karmasz

Artysta sztuk wizualnych, urodzony w 1976 roku w Gdańsku, zajmuje się modą, krawiectwem, fotografią, filmem, instalacjami multimedialnymi, działaniami performatywnymi. Andrzej Karmasz bada zagadnienia dotyczące mody, antropologii, zajmują go kwestie przekraczania granic kulturowych, genderowych, oraz procesy transformacji, przenikania pomiędzy kulturami i tradycjami. Ukończył  wydział malarstwa i grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (2003, stypendysta Rządu Japońskiego na Joshibi University of Art and Design w Japonii (2004-2006), doktor sztuk pięknych (2013), wykładowca akademicki na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (2012-2022). Jego prace prezentowane były m.in. w: Nomus – Nowe Muzeum Sztuki w Gdańsku; BWA Wrocław Głowny; Weserburg Museum fur moderne Kunst, Bremen; Centrum Sztuki Współczesnej Kronika, Bytom; Gdańska Galeria Miejska; Centrum Sztuki Galeria EL, Elbląg; Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej, Wrocław; Signum Foundation, Wenecja; Croatian Association of Visual Artists (HDLU), Zagrzeb; Nieuwe Vide, Haarlem; Slovak National Gallery, Bratysława; Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa; Instytut Sztuki Wyspa, Gdańsk; Tokyo Metropolitan Art Museum. Jego prace znajdują się w kolekcjach prywatnych i publicznych: Gdańska Kolekcja Sztuki Współczesnej NOMUS – Nowe Muzeum Sztuki Dział Muzeum Narodowego w Gdańsku, kolekcji Fundacji Signum.

Grzegorz Kumorek

Artysta wizualny, rzeźbiarz pochodzący z Olszowej, urodzony w 1990. W 2016 roku ukończył studia na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie od 2020 pracuje jako asystent. W 2019 brał udział w 17. Przeglądzie Sztuki Survival we Wrocławiu, w 2023 zdobył Grand Prix IX Salonu BWA Tarnów, w 2024 był finalistą Biennale Rybie Oko 11. Swoje prace prezentował m.in. w Muzeum Narodowym w Krakowie, w Gdańskiej Galerii Miejskiej, Muzeum Współczesnym Wrocław. W praktyce artystycznej często odnosi się do swojego wiejskiego pochodzenia. Szuka form, bazując na pamięci materii, przestrzeni i ciała lub lokalnej historii mówionej. To czasem prowadzi go w obszar między człowiekiem a przyrodą, do formy i relacji podstawowej jaką jest bliskość biologiczna. Czerpiąc z intuicji, tworzy prymitywne konstrukcje, nawiązując do pamięci miejsca, w którym dominuje materiał prosty, prowincjonalny, podręczny jak patyki, siano, kamienie czy plastikowe śmieci.

Irmina Rusicka

Artystka wizualna, autorka instalacji, rzeźb, fotografii i realizacji site-specific, doktora sztuk pięknych. Absolwentka psychologii i historii sztuki w ramach MISH na Uniwersytecie Wrocławskim oraz Sztuki mediów na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, studiowała także na ASP w Warszawie w pracowniach Krzysztofa Wodiczki i Grzegorza Kowalskiego. W swojej praktyce zderzała samochody, naprawiała motocykl i zbierała środki na wykonanie dziury w budynku instytucji sztuki. Od roku 2021 koncentruje się na rzeźbie i fotografii. W swoich pracach przygląda się krajobrazowi ukształtowanemu przez niespełnione obietnice wzrostu i modernizacji. Sięga po materiały naturalne, odpady budowlane i elementy infrastruktury, w których zapisują się ślady tych procesów. Ważne pozostają dla niej działania kontekstualne, dialog z historią sztuki oraz sprawdzanie aktualności neoawangardowych gestów. Jest stypendystką Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2026), Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego (2021) oraz Stypendium im. Jerzego Grotowskiego (2021). Otrzymała nagrody: Talenty Trójki (2018) i WARTO (2019), była także finalistką Nagrody Fundacji Grey House (2018). Od roku 2016 jest członkinią Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej, od 2018 – wykładowczynią akademicką. Współautorka Nowych Porozumień ws. honorariów artystycznych (2025). Działa indywidualnie oraz we współpracy z Kasprem Lecnimem. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Kasper Lecnim

Artysta wizualny, absolwent Akademii Sztuk Pięknych im. E. Gepperta we Wrocławiu. Zdarzyło mu się produkować szaliki, organizować przeprowadzki, odśnieżać drogi, zderzać auta i wyzywać na pojedynki dyrektorów instytucji kultury. Obecnie koncentruje się na obiektach i instalacjach. Sięga po materiały zużyte, błahe, marginalne lub traktowane jako zbędne. Praktykuje sztukę, która nie musi być zawsze poważna. Interesuje go niespełnienie, które niesie ze sobą nowoczesność, a także katastrofy, błędy, gruzy budowlane i wszystko to, co na nich narasta i pęcznieje. Od roku 2014 jest wykładowcą akademickim, w 2025 roku uzyskał stopień doktora. Członek OFSW, współautor treści Nowych Porozumień ws. honorariów artystycznych (2025). Pracuje indywidualnie oraz wspólnie z Irminą Rusicką. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Aleksandra Went

Artystka sztuk wizualnych, rzeźbiarka, twórczyni ceramiki. Ukończyła wydział rzeźby gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych (2003r.). Od ponad dwóch dekad tworzy wraz z Alicją Karską duet artystyczny Karska/Went, w którym eksplorują różne media — przede wszystkim fotografię i film. Jako duet brały udział w wielu wystawach w Polsce i za granicą, ich  prace znajdują się w kolekcjach najważniejszych instytucji sztuki w Polsce m.in. Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, CSW Zamek Ujazdowski, Nomus Nowe Muzeum Sztuki.
Na stałe związane z warszawską Fundacją Profile.
Od 2019 roku prowadzi pracownię ceramiczną – „Wela Ont Ceramika”, w której regularnie odbywają się warsztaty lepienia w glinie. W pracowni rozwija autorskie projekty, w których tworzy obiekty balansujące na pograniczu rzeźby i sztuki użytkowej. Pociąga ją surowość gliny, jej naturalna struktura, bogactwo barw i odcieni. Tworzy pojedyncze egzemplarze, unikaty lub krótkie serie. Wszystko powstaje z powolnym procesie ręcznej pracy.

BWA / Pałacyk Strzelecki ul. Słowackiego 1, 33-100 Tarnów

Termin: 16.05 – 16.07.2026

Wernisaż wystawy: sobota, 16.05.2026, g. 19:30 | NOC MUZEÓW

Godziny otwarcia ekspozycji: wt-pt: 11:00 – 18:00 (ostatnie wejście na wystawę o g. 17:45) ndz: 11:00 – 18:00 (ostatnie wejście na wystawę o g. 17:45)

Wstęp: bilet normalny: 10zł, bilet ulgowy: 5 zł, bilet czwartkowy: 1 zł