„Pierwszy masowy transport Polaków do KL Auschwitz” – wystawa

„Pierwszy masowy transport Polaków do KL Auschwitz” – pod takim tytułem prezentowana będzie nowa plenerowa wystawa planszowa przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej. Jej inauguracja odbędzie się w piątek, 12 czerwca 2026 r. o godz. 12:00 przy budynku Regionalnego Centrum Edukacji o Pamięci im. gen. bryg. Zdzisława Baszaka w Tarnowie (ul. Mościckiego 27A).

Wystawa, przygotowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, będzie dostępna dla zwiedzających bezpłatnie do końca sierpnia 2026 roku.

W inauguracji wezmą udział przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, w tym dr Roman Gieroń – współautor wystawy, starszy specjalista Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie oraz sekretarz redakcji czasopisma naukowego „Polish-Jewish Studies”, a także Piotr Milczanowski – główny specjalista Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Krakowie. Obecny będzie również Marek Tomaszewski, który udostępnił do wystawy archiwalne fotografie.

Wystawa przedstawia historię pierwszego masowego transportu 728 Polaków z tarnowskiego więzienia do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. Ukazuje losy deportowanych na tle polityki terroru realizowanej przez Niemców na okupowanych ziemiach polskich.

Wśród więźniów znaleźli się m.in. młodzi ludzie próbujący przedostać się do formującej się Armii Polskiej we Francji, przedstawiciele polskiej inteligencji, członkowie organizacji niepodległościowych, osoby zatrzymane podczas łapanek oraz grupa polskich Żydów. W KL Auschwitz deportowanych czekały głód, niewolnicza praca, choroby i brutalność obozowego systemu. W ciągu pierwszego roku zginęła około jedna trzecia więźniów pierwszego transportu. Ostatecznie wojnę przeżyło 325 osób, 292 zginęły, a los 111 pozostaje nieznany.

Autorami wystawy są dr Roman Gieroń i Michał Masłowski. Ekspozycja powstała z wykorzystaniem materiałów ze zbiorów Archiwum IPN, Muzeum Ziemi Tarnowskiej, Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, Domeny Publicznej oraz kolekcji Marka Tomaszewskiego.

Wystawa przypomina o jednym z najtragiczniejszych wydarzeń w historii Tarnowa i regionu oraz o losach mieszkańców, którzy jako jedni z pierwszych trafili do KL Auschwitz.