kultura.tarnów

Surrealizm – Salvador Dali i inni
2023-11-08 11:00 - 17:00, 2023-11-07 11:00 - 17:00, 2023-11-04 11:00 - 17:00, 2023-11-03 11:00 - 17:00, 2023-11-02 11:00 - 17:00, 2023-11-01 11:00 - 17:00, 2023-10-31 11:00 - 17:00 (Europe/Warsaw) | Galeria ARTEKA, Wałowa 16, Tarnów, 33-100
Artyści: Krystyna Baniowska, Piotr Barszczowski, Piotr Bubak, Stanisław Chmiel, Ewa Fleszar, Roman Fleszar, Weronika Fleszar, Mateusz Kijak, Kazimierz Klimkiewicz, Stanisław Kucharzyk, Elżbieta Pazera, Witold Pazera, Michał Poręba, Elżbieta Remian, Piotr Rączka, Jerzy Ruszel, Anna Śliwińska, Kazimierz Twardowski, Grzegorz Wójcik, Aleksandra Zuba-Benn
Słowo SUR – to NA, np.: sur la table – na stole. SURREALIZM – NADREALIZM, zorganizowany ruch intelektualny pierwszej ćwierci XX wieku powstały we Francji. Surrealiści przyjęli ten termin w hołdzie dla G. Apollinaire`a, który pierwszy użył tego sformułowania w 1918 roku w podtytule swojej sztuki, nadając ruchowi nowy sens. Wyrastał on z doświadczeń, przeżyć i przemyśleń związanych z I wojną światową, a wywodził się z dadaizmu. Jednym z dążeń surrealizmu było pełne wyzwolenie osobowości człowieka, pojęte jako ujawnienie jego ukrytych sił, pragnień i marzeń, zepchniętych w podświadomość przez rozum i rozsądek, ogólnie przyjęte zasady obyczajowe i moralne.
MANIFEST SURREALIZMU w 1924 roku napisał – ogłosił Andre BRETON, początkowo odnosił się do literatury, szybko jednak zainteresowali się nim twórcy innych dziedzin sztuki – wspaniałym przykładem są tu artyści malarze, graficy. MANIFEST otworzył prawo do mówienia o nadrzędności przestrzeni na pograniczu snu i jawy. Artyści szukali metod i sposobu na wyrażenie idei tego nowego ruchu, środki jakimi się posługiwali przedstawiały elementy rzeczywistości ujęte w nadrealny, fantastyczny sposób. Obrazy były zapisem ze snów, urojeń, stanów delirycznych, czy wszelkich czynności wykonywanych bez kontroli rozumu. Elementy rzeczywistości miały wymykać się logice, rewolucjonizować życie codzienne…..obiekty i przedmioty, nawet człowiek, powinny znaleźć się w innych bytach, przejść transformację, np: ”człowiek jest ucieleśnionym deszczem”, inny zaś z młotem, lub ma jabłko zamiast głowy, otwierający drzwi których nie ma……. a jak czytać istoty ciekłe z waty, z wężowych skór, upierzone drzewa, zwierzęta niesione wiatrem, modelowane z piasku. Surrealizm to miejsce spotkań najróżniejszych obiektów pochodzących z odmiennych kontekstów, gdzie wszystko nabiera nowych nieoczekiwanych znaczeń……. np.: ”człowiek klatka schodowa, człowiek litera, ogryziona kość, kropka, strzęp, kula, człowiek trumna, piszczałka, sznurówka, bagaż, mgła i człowiek osad”, a książka która gryzie ręce albo kłuje w oczy – tu przedmiot został wyzwolony i stał się wampirem, książka dostaje przeciwstawną do swojej nową naturę. Bretonowskie ”puszczenie w obieg” przedmiotów dla wielu artystów stało się inspiracją do dania im nowego życia. Aktywność rzeczy dotychczas martwych, obiektów nieuzależnionych od kontroli rozumu to niewyczerpane źródło tematów, np.: ”wiatr upadł twarzą na ziemię”, krzak śpiewa psalm”, powietrze, woda, ziemia, ogień, barany, smoki, stwory złożone z mieczy, igieł, sztyletów. Do dziś wielu artystów korzysta i odwołuje się do postulowanego przez Bretona ”modelu wewnętrznego” czyli poszukiwania w sferze podświadomości, jak to się dzieje, mamy to każdego dnia: reklama, teledyski, wideoklipy. Nie ulega wątpliwości, że surrealizm, nie tylko twórcom, ale i odbiorcom otworzył nowe obszary wyobraźni.
Krystyna Baniowska Stąsiek Meyer (Wstęp do katalogu wystawy)

"Materia dokumentu"
2023-11-08 10:00 - 17:00, 2023-11-07 10:00 - 17:00, 2023-11-06 10:00 - 17:00, 2023-11-04 10:00 - 17:00 | Tarnowskie Centrum Kultury, Rynek 5, Tarnów, małopolskie, 33-100, Polska
Tarnowskie Centrum Kultury zaprasza za wystawę „Materia dokumentu”, prezentującą dwóch artystów związanych z poznańską fundacją Pix.House, Mariusza Foreckiego i Andrzeja Dobosza. Przedstawiony zostanie fragment z bogatego dorobku obu artystów oraz fundacji obejmującego fotografię dokumentalną i działalność wydawniczą. Ekspozycje tworzyć będzie kilkadziesiąt wybranych fotografii wraz z dwoma książkami, z których pochodzą, autorstwa Mariusza Foreckiego oraz parędziesiąt okładek wydawnictw fundacji, w formie plakatów, według projektów Andrzeja Dobosza.
PIX.HOUSE (www.pix.house) działa od 2015 roku w Poznaniu. Jest organizatorem najważniejszych wydarzeń fotograficznych w kraju, prezentuje swoje wystawy na europejskich festiwalach. Prowadzi przestrzeń edukacyjną, warsztaty fotograficzne, konkurs TALENT ROKU.
To też galeria, w której odbyło się już ponad 60 wystaw fotografii dokumentalnej, oraz wydawnictwo mające na swoim koncie zorganizowanie ośmiu edycji festiwalu książek fotograficznych X.PRINT i wydanie ponad 40 publikacji z fotografią dokumentalną nagradzanych w krajowych i międzynarodowych konkursach.
Zespół PIX.HOUSE (www.pix.house) to fotografowie, kulturoznawcy, projektanci, studenci i doktoranci jednej z najważniejszej europejskiej uczelni fotograficznej: Instytutu Kreatywnej Fotografii w czeskiej Opavie: Michał Adamski, Andrzej Dobosz, Mariusz Forecki, Anna Molter, Adrian Wykrota oraz Katarzyna Grażewicz.
Andrzej Dobosz
Grafiki i okładki książek
Andrzej Dobosz – designer, grafik, fotograf.
Prowadzi w Poznaniu autorskie studio projektowe (dobosz.studio) zajmujące się budowaniem identyfikacji wizualnej firm, instytucji, wydarzeń. Współpracuje z galerią i wydawnictwem PIX.HOUSE. Członek Stowarzyszenia Twórców Grafiki Użytkowej (STGU). Specjalizuje się w projektowaniu znaków i książek. Współpracował z wieloma artystami przy publikacjach nagradzanych w Polsce i za granicą m.in. Polish Graphic Design Awards, Złoty i Srebrny KTR, Grand Press Photo, Picture of the Year International, Edycja, Fotopublikacja Roku, PHotoEspaña, Athens Photo Festival, Month of Photography Bratislava. Więcej: dobosz.studio
Mariusz Forecki
Książki KURZ i W PRACY
Mariusz Forecki (1962) – dokumentalista i autor książek.
Od wielu lat fotografuje człowieka uwikłanego w procesy społeczno-polityczne. Absolwent i doktorant Instytutu Twórczej Fotografii Uniwersytetu Śląskiego w czeskiej Opawie, współzałożyciel Fundacji PIX.HOUSE (www.pix.house). Więcej: www.forecki.pl
KURZ | Mariusz Forecki | PIX.HOUSE, Poznań 2022
Najnowsza publikacja, pozwalająca zobaczyć i zrozumieć mechanizm inżynierii społecznej w Rosji w latach 1988 – 2022.
Mariusz Forecki | fragment wstępu do książki KURZ | lipiec 2022
Książka ukazuje się zaledwie kilka miesięcy po ataku Rosji na Ukrainę, który zamienił się w regularną wojnę ze wszystkimi jej okrutnymi elementami: chaotycznym, brutalnym bombardowaniem miast, używaniem zakazanej broni, torturowaniem i zabijaniem cywilów, gwałtami, grabieżą i największym kryzysem uchodźczym od zakończenia II wojny światowej
w 1945 roku. Zebrałem fotografie z wielu moich podróży po byłym Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich – w końcowym stadium jego istnienia i w czasie kształtowania się nowego ładu społeczno-politycznego. Obserwowałem, jak byłe republiki, wchodzące wcześniej w skład ZSRR, odzyskiwały niepodległość. Widziałem narodziny nowych państw, walkę o tożsamość, powroty wysiedlonych narodów i wyjazdy w poszukiwaniu lepszego życia. Wtedy nie zdawałem sobie sprawy, że jestem świadkiem wydarzeń, które okazały się symbolami rozpadu państwa, zbudowanego na tyranii i niewyobrażalnym cierpieniu ludzi. Z kurzu, powstałego po tym upadku, wyłonił się obraz nowego imperium, które za pomocą brutalnej propagandy i nowoczesnej socjotechniki, przekształciło się – pod pozorami demokracji – w imperium zła, zagrażające światu opartemu na ideach humanizmu i prawie człowieka do wolności i szczęścia.
Książka KURZ zdobyła główną nagrodę na 32 MONTH OF PHOTOGRAPHY BRATISLAVA (2022), tytuł PHOTO BOOK OF THE YEAR 2022 w najważniejszym polskim konkursie fotografii prasowej GRAND PRESS, otrzymała nominację w konkursie LES RENCONTRES DE LA PHOTOGRAPHIE, ARLES i w konkursie FOTOGRAFICZNA PUBLIKACJA ROKU na Międzynarodowym Festiwalu Fotografii 2023 w Łodzi.
W PRACY | Mariusz Forecki | ZPAF OW, Poznań 2012
Opowieść o funkcjonowaniu człowieka w systemie pracy, sposobie zapewnienia warunków do egzystencji, tworzenia więzi społecznych i nadawania sensu życiu.
> Jarosław Urbański | Fragment wstępu do książki W PRACY | lipiec 2012
…Badania socjologiczne wykazują jednak, że na przekór tym nowym porządkom, większość z nas gotowa jest przyznać, że lubi swoją pracę. Gdyby jej nie tolerowała, musiałaby zwariować. Silna identyfikacja z przedsiębiorstwem, zawodem i grupą współpracowników oraz postrzeganie pracy, jako kolektywnego wysiłku, decyduje nie tylko o większej efektywności (która przecież nie jest prostą sumą indywidualnych starań i umiejętności), ale także o stopniu społecznej integracji, będącą też jedną z podstaw wspólnego sprzeciwu pracowników wobec stawiania zysków ponad ludźmi. Marcel Szary, niedawno zmarły znany działacz pracowniczy z poznańskich zakładów H. Cegielskiego, który równie chętnie cytował księdza Tischnera, co anarchistycznych radykałów, twierdził niezmiennie „dobro zakładu, to dobro wszystkich pracujących w nim ludzi”. Miarą wartości jest praca, a nie abstrakcyjne wskaźniki ekonomiczne.
Jarosław Urbański (1964) – socjolog i aktywista związany od lat 80. z ruchem anarchistycznym, a później także środowiskiem poznańskiego Rozbratu. Działacz Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza. Autor książek: Globalizacja a konflikty lokalne (2002), Odzyskać miasto. Samowolne osadnictwo, skłoting i anarchitektura (2005), a także licznych artykułów naukowych i publicystycznych.

XIII edycja Festiwalu Filmowego Vitae Valor
2023-11-07 18:00 - 22:00, 2023-11-06 18:00 - 22:00, 2023-11-05 18:00 - 22:00, 2023-11-04 18:00 - 22:00, 2023-11-03 18:00 - 22:00 | Centrum Sztuki Mościce, Traugutta 1, Tarnów, małopolskie, 33-101, Polska
Tegoroczna edycja Festiwalu Filmowego Vitae Valor będzie jeszcze bardziej spektakularna niż kiedykolwiek wcześniej.
Przygotowujemy dla Was szeroki wybór filmów z różnych gatunków i krajów.
Program festiwalu możesz sprawdzić na stronie: https://vvfestival.pl/program/

Rocznica 100-lecia wiecu protestacyjnego "O prawa ludu pracującego"
2023-11-06 16:00 - 17:00 | ul. Wałowa
1923-2023
W listopadzie 1923 r. robotników rozchodzących się z wiecu protestacyjnego u zbiegu ulic Wałowej i Goldhammera zaatakowała policja. Od kul zginęło wtedy 5 protestantów, szósty zmarł w szpitalu. Pochowano ich na Starym Cmentarzu w zbiorowej mogile.
6 listopada 2023 roku; godz. 16.00; tablica poległych robotników w 1923 r. ul. Goldhammera 2.

Salon Jesienny 2023 STAP
2023-11-04 11:00 - 17:00, 2023-11-03 11:00 - 17:00, 2023-11-02 11:00 - 17:00, 2023-11-01 11:00 - 17:00, 2023-10-31 11:00 - 17:00 | Galeria ARTEKA, Wałowa 16, Tarnów, 33-100
Stowarzyszenie Tarnowskich Artystów Plastyków zaprasza na wystawę Salon Jesienny 2023!
Salon Jesienny 2023 przejdzie do historii, jako że po raz pierwszy organizowany jest w salach galerii ARTEKA w Tarnowie na ulicy Wałowej 16, galerii należącej do powstałego w lutym 2022 r. Stowarzyszenia Tarnowskich Artystów Plastyków.
Pierwszy Salon Jesienny STAP odbył się w październiku 2022 w galerii BWA w Parku Strzeleckim i tak naprzemiennie będzie tam wracał co dwa lata.

Wystawa reprezentowana jest przez 27 twórców będących na liście STAP, oraz jedynego zaproszonego gościa do udziału w wystawie Jerzego Martynowa.

Wystawa będzie dostępna do 05.11.2023 r.
Wstęp wolny.
GODZINY OTWARCIA GALERII ARTEKA:
wtorek – sobota
godz. 11:00 – 17:00
Więcej informacji na stronie www.galeriaarteka.pl

Koncert "Gdzie się podziały tamte prywatki?" Solski Chór
2023-11-03 19:00 - 20:30 | Teatr im. L.Solskiego, Mickiewicza 4, Tarnów, małopolskie, 33-100, Polska
Próbując zaczarować rzeczywistość i przywołać złotą jesień Chór Solski chciałby zabrać Państwa w podróż do przeszłości w rytmie cha-cha. Będzie to wyprawa przez dekady i przywoływanie największych polskich przebojów PRL-u od lat 40tych do 80tych XX wieku. Nie zabraknie Anny Jantar, Marka Grechuty, a Czarny Alibaba poprowadzi przez tamte prywatki, abyście Państwo już o nic się nie martwili i mogli choć na chwilę wrócić wspomnieniami do hitów każdej potańcówki.
Koncert odbędzie się 3 listopada o godzinie 19.00 na Dużej Scenie Teatru im. Ludwika Solskiego w Tarnowie, gdzie chór zaprezentuje nowy repertuar wypracowany m.in podczas projektu “Warsztaty dla chóru Solski” dofinansowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego w ramach programu „Małopolskie Chóry – Małopolska Rozśpiewana”.
Chór wystąpi pod egidą Anny Podkościelnej-Cyz w aranżacjach Bartłomieja Szułakiewicza przy akompaniamencie Piotra Niedojadły.
Bilety w cenie 30 zł (normalny), 20 zł (grupowy tj. 6 osób i więcej) dostępne w Kasie Teatru oraz online.

"Materia dokumentu"
2023-11-03 18:00 - 19:00 | Tarnowskie Centrum Kultury, Rynek 5, Tarnów, małopolskie, 33-100, Polska
Tarnowskie Centrum Kultury zaprasza za wystawę „Materia dokumentu”, prezentującą dwóch artystów związanych z poznańską fundacją Pix.House, Mariusza Foreckiego i Andrzeja Dobosza. Przedstawiony zostanie fragment z bogatego dorobku obu artystów oraz fundacji obejmującego fotografię dokumentalną i działalność wydawniczą. Ekspozycje tworzyć będzie kilkadziesiąt wybranych fotografii wraz z dwoma książkami, z których pochodzą, autorstwa Mariusza Foreckiego oraz parędziesiąt okładek wydawnictw fundacji, w formie plakatów, według projektów Andrzeja Dobosza.
Otwarcie zaplanowane jest na 3 listopada o godzinie 18:00, na które serdecznie zapraszamy.
PIX.HOUSE (www.pix.house) działa od 2015 roku w Poznaniu. Jest organizatorem najważniejszych wydarzeń fotograficznych w kraju, prezentuje swoje wystawy na europejskich festiwalach. Prowadzi przestrzeń edukacyjną, warsztaty fotograficzne, konkurs TALENT ROKU.
To też galeria, w której odbyło się już ponad 60 wystaw fotografii dokumentalnej, oraz wydawnictwo mające na swoim koncie zorganizowanie ośmiu edycji festiwalu książek fotograficznych X.PRINT i wydanie ponad 40 publikacji z fotografią dokumentalną nagradzanych w krajowych i międzynarodowych konkursach.
Zespół PIX.HOUSE (www.pix.house) to fotografowie, kulturoznawcy, projektanci, studenci i doktoranci jednej z najważniejszej europejskiej uczelni fotograficznej: Instytutu Kreatywnej Fotografii w czeskiej Opavie: Michał Adamski, Andrzej Dobosz, Mariusz Forecki, Anna Molter, Adrian Wykrota oraz Katarzyna Grażewicz.
Andrzej Dobosz
Grafiki i okładki książek
Andrzej Dobosz – designer, grafik, fotograf.
Prowadzi w Poznaniu autorskie studio projektowe (dobosz.studio) zajmujące się budowaniem identyfikacji wizualnej firm, instytucji, wydarzeń. Współpracuje z galerią i wydawnictwem PIX.HOUSE. Członek Stowarzyszenia Twórców Grafiki Użytkowej (STGU). Specjalizuje się w projektowaniu znaków i książek. Współpracował z wieloma artystami przy publikacjach nagradzanych w Polsce i za granicą m.in. Polish Graphic Design Awards, Złoty i Srebrny KTR, Grand Press Photo, Picture of the Year International, Edycja, Fotopublikacja Roku, PHotoEspaña, Athens Photo Festival, Month of Photography Bratislava. Więcej: dobosz.studio
Mariusz Forecki
Książki KURZ i W PRACY
Mariusz Forecki (1962) – dokumentalista i autor książek.
Od wielu lat fotografuje człowieka uwikłanego w procesy społeczno-polityczne. Absolwent i doktorant Instytutu Twórczej Fotografii Uniwersytetu Śląskiego w czeskiej Opawie, współzałożyciel Fundacji PIX.HOUSE (www.pix.house). Więcej: www.forecki.pl
KURZ | Mariusz Forecki | PIX.HOUSE, Poznań 2022
Najnowsza publikacja, pozwalająca zobaczyć i zrozumieć mechanizm inżynierii społecznej w Rosji w latach 1988 – 2022.
Mariusz Forecki | fragment wstępu do książki KURZ | lipiec 2022
Książka ukazuje się zaledwie kilka miesięcy po ataku Rosji na Ukrainę, który zamienił się w regularną wojnę ze wszystkimi jej okrutnymi elementami: chaotycznym, brutalnym bombardowaniem miast, używaniem zakazanej broni, torturowaniem i zabijaniem cywilów, gwałtami, grabieżą i największym kryzysem uchodźczym od zakończenia II wojny światowej
w 1945 roku. Zebrałem fotografie z wielu moich podróży po byłym Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich – w końcowym stadium jego istnienia i w czasie kształtowania się nowego ładu społeczno-politycznego. Obserwowałem, jak byłe republiki, wchodzące wcześniej w skład ZSRR, odzyskiwały niepodległość. Widziałem narodziny nowych państw, walkę o tożsamość, powroty wysiedlonych narodów i wyjazdy w poszukiwaniu lepszego życia. Wtedy nie zdawałem sobie sprawy, że jestem świadkiem wydarzeń, które okazały się symbolami rozpadu państwa, zbudowanego na tyranii i niewyobrażalnym cierpieniu ludzi. Z kurzu, powstałego po tym upadku, wyłonił się obraz nowego imperium, które za pomocą brutalnej propagandy i nowoczesnej socjotechniki, przekształciło się – pod pozorami demokracji – w imperium zła, zagrażające światu opartemu na ideach humanizmu i prawie człowieka do wolności i szczęścia.
Książka KURZ zdobyła główną nagrodę na 32 MONTH OF PHOTOGRAPHY BRATISLAVA (2022), tytuł PHOTO BOOK OF THE YEAR 2022 w najważniejszym polskim konkursie fotografii prasowej GRAND PRESS, otrzymała nominację w konkursie LES RENCONTRES DE LA PHOTOGRAPHIE, ARLES i w konkursie FOTOGRAFICZNA PUBLIKACJA ROKU na Międzynarodowym Festiwalu Fotografii 2023 w Łodzi.
W PRACY | Mariusz Forecki | ZPAF OW, Poznań 2012
Opowieść o funkcjonowaniu człowieka w systemie pracy, sposobie zapewnienia warunków do egzystencji, tworzenia więzi społecznych i nadawania sensu życiu.
> Jarosław Urbański | Fragment wstępu do książki W PRACY | lipiec 2012
…Badania socjologiczne wykazują jednak, że na przekór tym nowym porządkom, większość z nas gotowa jest przyznać, że lubi swoją pracę. Gdyby jej nie tolerowała, musiałaby zwariować. Silna identyfikacja z przedsiębiorstwem, zawodem i grupą współpracowników oraz postrzeganie pracy, jako kolektywnego wysiłku, decyduje nie tylko o większej efektywności (która przecież nie jest prostą sumą indywidualnych starań i umiejętności), ale także o stopniu społecznej integracji, będącą też jedną z podstaw wspólnego sprzeciwu pracowników wobec stawiania zysków ponad ludźmi. Marcel Szary, niedawno zmarły znany działacz pracowniczy z poznańskich zakładów H. Cegielskiego, który równie chętnie cytował księdza Tischnera, co anarchistycznych radykałów, twierdził niezmiennie „dobro zakładu, to dobro wszystkich pracujących w nim ludzi”. Miarą wartości jest praca, a nie abstrakcyjne wskaźniki ekonomiczne.
Jarosław Urbański (1964) – socjolog i aktywista związany od lat 80. z ruchem anarchistycznym, a później także środowiskiem poznańskiego Rozbratu. Działacz Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza. Autor książek: Globalizacja a konflikty lokalne (2002), Odzyskać miasto. Samowolne osadnictwo, skłoting i anarchitektura (2005), a także licznych artykułów naukowych i publicystycznych.

„Joanna Srebro-Drobiecka (1932-2006) - malarstwo”
2023-11-03 09:00 - 17:00, 2023-11-02 09:00 - 17:00, 2023-11-01 09:00 - 17:00, 2023-10-31 09:00 - 17:00 | Muzeum Ziemi Tarnowskiej, Rynek 3, Tarnów, małopolskie, 33-100, Polska
Joanna Srebro-Drobiecka (1932-2006) urodziła się w Tarnowie. Studia artystyczne ukończyła na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie w 1962 r. uzyskała dyplom pod kierunkiem prof. Wacława Taranczewskiego. Od początku była artystką niezależną, tworzącą własne wizje. W żadnym okresie swego malarstwa nie poddała się trendom dominującym w sztuce ani komercjalizacji, pozostała wierna swojemu sposobowi patrzenia na świat. Uprawiała malarstwo sztalugowe – duże formaty, czasami projektowała gobeliny i freski. Brała udział w licznych wystawach okręgowych, oddziałowych, ogólnopolskich Związku Polskich Artystów Plastyków. Zmarła 3 listopada 2006 roku w Domu Pogodnej Jesieni w Tuchowie prowadzonym przez Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa, gdzie znajduje się także część jej dorobku malarskiego. Obrazy z tej kolekcji będzie można zobaczyć na prezentowanej wystawie.
Wystawa dostępna dla zwiedzających do 5 listopada 2023 r.
Kurator wystawy: Roman Fleszar

"Requiem Mozarta" koncert Orkiestry i Chóru Filharmonii Krakowskiej
2023-11-02 18:00 - 20:00 | Centrum Sztuki Mościce, Traugutta 1, Tarnów, małopolskie, 33-101, Polska
W czasach Wolfganga Amadeusa Mozarta msze żałobne wykonywano publicznie wyłącznie zgodnie z ich sakralnym przeznaczeniem. Requiem nie mogło zabrzmieć jak dziś, w sali filharmonii – muzyka funeralna towarzyszyła ludziom jedynie w ich ostatniej drodze lub w czasie odprawianych w kościołach nabożeństw w intencji zmarłych.
Okazją do powstania najsłynniejszego dzieła żałobnego wszechczasów, czyli Requiem d-moll KV 626 (1793), stała się śmierć dwudziestoletniej Anny – żony hrabiego von Walsegg-Stuppach, który anonimowo zamówił dzieło u Mozarta, chcąc wykonać je jako własne w kaplicy w swojej posiadłości pod Wiedniem.
Chociaż Mozart pisał Requiem z myślą o młodej hrabinie, okazało się, że tworzył je dla siebie – jak wiadomo, zmarł w trakcie pracy. Fragmenty nieukończonego dzieła zostały prawdopodobnie wykonane po raz pierwszy podczas mszy poświęconej pamięci Mozarta, na kilka dni przed planowanym terminem zaprezentowania ich światu przez hrabiego Walsegga. Przyczyna śmierci prawdziwego autora pozostaje do dziś tajemnicą, a Requiem – jedno z najwybitniejszych dzieł Mozarta – wzbudza do dziś tyle podziwu, ile kontrowersji. Do wzrostu jego popularności niewątpliwie przyczynił się film Miloša Formana z 1984 roku, utrwalający mit tajemniczych okoliczności powstania utworu. Chociaż pogłoski o otruciu wycieńczonego pracą nad Requiem kompozytora przez jego rywala, Antonio Salieriego, nie znalazły potwierdzenia, prawdopodobny wydaje się dramatyczny wyścig z czasem, który Mozart niestety przegrał. Przed gwałtowną śmiercią zdążył napisać zaledwie Introitus, część Kyrie i naszkicować kilka kolejnych fragmentów, od Dies irae po dwa odcinki Offertorium. Dzieło, za namową żony Mozarta, Konstancji, dokończył prawdopodobnie jeden z jego uczniów, Franz Xaver Süsmayr, jednak ponieważ nie zasłużył się on w historii muzyki wartościowymi kompozycjami, niektórzy badacze poddają w wątpliwość jego współautorstwo lub rozważają przypuszczenie, iż posiłkował się autentycznymi szkicami Mozarta w większym stopniu, niż nam o tym wiadomo. Requiem – najbardziej „operowe” arcydzieło muzyki sakralnej – bywa także analizowane pod kątem wpływów wolnomularskich, o których obecności mają świadczyć m.in. obsada instrumentalna wykorzystująca typowe dla muzyki masońskiej rożki basetowe oraz tajemnica, otaczająca okoliczności powstania utworu i nagłego zgonu kompozytora.
W XVIII wieku, przy ówczesnym stanie medycyny, przedwczesna śmierć była zjawiskiem powszechnym. Nie dyskutowano z wyrokami boskimi i lękano się groźby mąk piekielnych. Zgodnie z kanonem myślenia obowiązującym w czasach mu współczesnych, Mozart w sekwencji Dies irae przedstawił przerażającą wizję Sądu Ostatecznego, a tymczasem sam pisał do ojca, że śmierć to „najlepsza przyjaciółka, która potrafi uspokoić i pocieszyć”. Wyprzedzając nawet w tej kwestii swoją epokę, z nadzieją myślał o wieczności, traktując ostatnią drogę jako klucz do prawdziwego szczęścia. Być może dlatego w opisywanym przez Schönberga niebie „obowiązującą muzyką jest Bach, ale kiedy aniołowie są sami, grają sobie Mozarta”.
autor: Dorota Staszkiewicz
Wykonawcy:
Orkiestra i Chór Filharmonii Krakowskiej
Piotr Sułkowski – dyrygent
Piotr Piwko – chórmistrz
Soliści:
Magdalena Drozd – sopran
Joanna Święszek-Przeliorz – alt
Bartłomiej Chorąży – tenor
Patryk Wyborski – bas

Sąsiedzkie śpiewanie dla pierwszego niepodległego
2023-10-30 18:00 - 20:00 | Dom Kultury Westerplatte 8a, Westerplatte 8a, Tarnów, Polska - małopolskie, 33-100, Polska
11 listopada cała Polska obchodzi Święto Niepodległości. Tarnów ma powód do świętowania już wcześniej. 105 lat temu został pierwszym miastem, które ogłosiło się częścią niepodległego państwa polskiego. Nasze lokalne „pierwsze niepodległe” obchodzimy już 30 października i z tej okazji zapraszamy na patriotyczne karaoke. Wspólnie pośpiewamy znane i lubiane piosenki patriotyczne.
